GRIFFITHS, Isabella (1844 – 1913), Gwraig Teiliwr

Gwraig Teiliwr

Ganed i 25 Ionawr 1844 yn Dundee, i Duncan McTavish (saer) ac Euphemia Fernie (athro), daeth Isabella McTavish yn ail wraig John Griffiths (1842 – 1905), ar ôl marwolaeth Jessie, ei wraig gyntaf.

Mae cofnodion yn dangos bod Isabella McTavish a gyflogwyd yn 1871 yng ngogydd i William Maxwell, Baronet & Tirfeddiannwr Fairfield, Moffat, Dumfrieshire, ac mae’n bosibl y cyflogwyd Isabella McTavish fel ceidwad tŷ i Roger William Henry Palmer yn Cefn Hall, Wrecsam.

Mae cofnodion priodas St Anne, Soho, Westminster, Llundain yn dangos priodas rhwng Isabella McTavish a John Griffiths ar 7 Awst 1883, gyda’r cofnodion yn cadarnhau mai tad Isabella oedd Duncan McTavish.

Symudodd Isabella i Talbot Road, Wrecsam gyda John, lle goroesodd ef, gan aros ymlaen yn Talbot Road. Mae un cofnod yn 1901 yn cyfeirio at ferch, a elwir hefyd yn Isabella, a oedd yn 16 oed. Mae ei bodolaeth y tu hwnt i un cofnod dogfenedig yn ddirgelwch llwyr.

Mae dim ond dau gofnod arall yn bodoli o fywyd Isabella – un ym 1911, gan nodi ei bod yn byw gyda chydymaith di-briod, Mary Dobie, a aned yn Woodchurch ac a oedd yn 46 ar y pryd; a marwolaeth Isabella ar 20 Ionawr 1913.

Ymchwil gan Annette Edwards, gyda chymorth Judy Roberts o’r Waun.
Cyfieithiad gan Alex Greene